در زمان امام صادق عليه السّلام اين شهر از نظر علمى اهميت زيادى پيدا كرد و رجال علمى و فكرى از فرق مختلف در اينجا جمع شدند و به نشر آثار و افكار خود پرداختند ، شيعيان على عليه السّلام در اين شهر زياد بودند و نفوذ داشتند ، و مجلس املاء حديث از طريق اهل بيت را آغاز كردند ، نام آنها در كتب رجال و تذكرها آمده است . 3 - قم شهر مقدس قم از قرن اول هجرى يكى از مراكز مهم شيعه بوده ، نخست گروهى از اشعريان از كوفه به اين ناحيه مهاجرت كردند ، آنان از شيعيان و محبان اهل بيت عليهم السّلام بودند كه از ظلم و ستم حجاج بن يوسف مجبور شدند وطن خود را رها كرده و در اين منطقه سكونت كنند و عقائد خود را حفظ نمايند . از اواخر قرن اول تا قرن چهارم شهرستان قم يكى از مراكز بزرگ علمى و فرهنگى بود ، محدثان بزرگى در اينجا مقيم بودند و اخبار و آثار اهل بيت عليهم السّلام را ترويج و تبليغ مىكردند ، قديمترين محدث قم ابو جرير قمى بود كه از حضرت صادق عليه السّلام نقل حديث مىكند و قبرش اكنون در شيخان موجود است . از محدثان ديگر زكريا بن آدم قمى است كه معاصر امام رضا عليه السّلام بوده و قبر او نيز در قبرستان شيخان در جوار صحن حضرت معصومه زيارتگاه مىباشد ، و صدها محدث ديگر كه نام آنها در كتب رجال حديث ذكر شده است ، قم هميشه پناهگاه دوستان اهل بيت بوده و در طول تاريخ از تشيع دفاع كرده است . علماء و محدثان قم خدمات زيادى به نشر آثار و معارف اهل بيت عليهم السّلام نموده‌اند ، تاليفات و مصنفات زيادى در حديث دارند ، آنان از شيعه حمايت كردند ، هر گاه در جايى مورد آزار و اذيت قرار گرفتند به قم مىآمدند و در آنجا مقيم مىشدند ، بطور كلى قم همواره دژى استوار براى شيعيان بوده و در برابر جباران مقاومت كرده است .